Մինչ Ցեղասպանության հուշահամալիրում կասկածելի վերանորոգման աշխատանքներ են իրականացվում, Նիկոլ Փաշինյանը մի նոր հայտարարություն է անում։
«Պետք է առերեսվենք, հասկանանք՝ մենք ուզո՞ւմ ենք, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը կամ չճանաչումը լինի աշխարհաքաղաքական մանրադրամ ուրիշների ձեռքում, որը մեր իրականության, մեր պետության շահերի և ժողովրդի շահերի հետ ընդհանրապես որևէ կապ չունի։ Մենք ուզո՞ւմ ենք, որ Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը լինի ուղղակի հարցազրույցում պատահականության կամ շփոթմունքի արդյունքում արտահայտած ինչ-որ մի բան։ Ես չեմ ուզում, որ մենք մեր նահատակներին էսպիսի կարգավիճակի մեջ դնենք, մենք պետք է կենտրոնանանք մեր պետության շահերի վրա»,- ասել է Փաշինյանը՝ նշելով, որ ՀՀ-ն ոչինչ չի ստացել մի շարք երկրների կողմից Ցեղասպանության ճանաչումից։
MediaHub-ը կապ հաստատեց Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Էդիտա Գզոյանի հետ, հասկանալու՝ արդյո՞ք նա կիսում Փաշինյանի տեսակետը, որ ՀՀ-ն ոչինչ չի ստացել մի շարք երկրների կողմից Ցեղասպանության ճանաչումից։
«Տեսեք, ճանաչման հետ կապված երկու հարց է սովորաբար շրջանառվում՝ քաղաքական և ուրիշ մակարդակով կարող ենք նայել, քաղաքական սովորաբար ասվում է, որ Թուրքիայի հետ ինչ–որ խնդիրներ են փորձում լուծել, հիմնականում այդ ժամանակ են բարձրացնում ճանաչման հարցը, բայց ես, որպես նաև գիտնական, ուրիշ հարթության մեջ եմ նայում այս խնդիրը՝ բոլոր երկրները, որոնք ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը, այնտեղ մենք մեծ հայկական սփյուռք ունենք, որը ձևավորվել է Հայոց ցեղասպանության արդյունքում, այսինքն ճանաչման հարցը սփյուռքի մեր հայրենակիցների համար արդարության, ճշմարտության և հատուցման հարց է, որ այդ երկրները, որտեղ ապրում են մեր հայրենակիցները, ճանաչում են Հայոց ցեղասպանությունը։ Եվ բացի այդ այս աղմուկը բարձրացավ Իսրայելի վարչապետի խոսքի հետ, այս մի քանի օրը բոլոր լրատվամիջոցներում, միջազգային լրատվամիջոցներում, նաև Թուրքիայում կրկին քննարկվում է Հայոց ցեղասպանության հարցը, հոդվածներ են գրվում, փաստերը նորից ներկայացվում են, այսինքն՝ մնում է խոսույթը, հիշողությունը»,– նշեց Գզոյանը։
Սակայն, Փաշինյանը երբ խոսում է Հայոց ցեղասպանության մասին, նա իր մեծ կասկածներն է հայտնում։ Նա նշում է, թե դեռ պետք է հասկանալ՝ ինչ է տեղի ունեցել և ինչու է տեղի ունեցել։ «Ինչպե՞ս ենք մենք դա ընկալել, ու՞մ միջոցով ենք ընկալել։ Ո՞նց է, որ 1939 թվին հայոց ցեղասպանության օրակարգ չի եղել, և ո՞նց է, որ 1950 թվին հայոց ցեղասպանության օրակարգ հայտնվել է։ Ո՞նց է եղել, Մենք պետք է հասկանանք, թե չպետք է հասկանանք»,- ասել է Փաշինյանը։
Փաստացի, Փաշինյանը հայտարարել է, որ ցեղասպանության ճանաչումը առաջնահերթություն չէ: Նա մի օր կարող է արթնանալ և որոշել, որ Ցեղասպանության թանգարանը պետք է ուղղակի փակվի, քանզի Ցեղասպանության թեման մոռացության է տրվում։
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրենը մտածում է, որ բացառվում է, որ փակվի թանգարանը։
«Չեմ կարծում, բացառվում է, սա ոչ թե իշխանության հարց է, Հայոց ցեղասպանությունը հայ ժողովրդի հիշողության, պատմության անբաժան մասնիքն է, մեր ինքնության հիմնասյունն է, բացառվում է, որ Հայոց ցեղասպանության թանգարանի, Հայոց ցեղասպանության հիշողության հետ մի բան կարող լինել»,– նշեց Գզոյանը։
Իսկ ահա հուշահամալիրի կասկածելի վերանորոգման աշխատանքների մասով նա նշեց, որ այժմ վերանորոգման, բարեկարգման աշխատանքներ են իրականացվում։
«Բավական երկար ժամանակ ջրահեռացման համակարգի խնդիր ունեինք,անձրևաջրերը լցվում էին թանգարան, իսկ հուշահամալիրի հետ նույն խնդիրն է եղել։ 1967թ–ին երբ շահագործմանն է հանձնվել ջրահեռացման համակարգ չի կառուցվել, ամբողջ ջուրը լցվել է հուշահամալիրի ներսում և փչացրել է, 2015-ին հուշասյունը վերանորոգվեց, նույն ձև քարերը հանվեցին համակարգը անցկացվեց, քարերը դրվեցին, այժմ նույնը հուշահամալիրի համար է արվում։ Աշխատանքների ընթացքում հուշահամալիրը բաց է, թանգարանը բաց է»,– նշեց նա։
Իսկ ահա գալիք ապրիլի 24–ի միջոցառումներին, մարդկանց հարգանքի տուրքին, ըստ տնօրենի, ոչինչ չի խանգարի, անգամ եթե աշխատանքներն ավարտված չլինեն։