Այսօր՝ հունիսի 6-ին, մեծանուն կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, Արամ Խաչատրյանի ծննդյան 119 ամյակն է։
Արամ Խաչատրյանի անունը հայտնի է ամբողջ աշխարհում, ստեղծագործությունները կատարվում են աշխարհի շատ երկրներում։
Նրա ստեղծագործությունների շարքում առաջնային տեղերում են «Գայանե» բալետը, «Երկրորդ սիմֆոնիան», Դաշնամուրի կոնցերտը, «Սպարտակ» և այլն:
Նշենք, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ևս Խաչատրյանին դասում է 20-րդ դարի ամենահայտնի կոմպոզիտորների շարքը։
Մեծանուն կոմպոզիտորը ծնվել է 1903 թ. հունիսի 6-ին Թիֆլիսի Կոջոր արվարձանում, կազմարարի ընտանիքում:
«Հին Թիֆլիսը հնչուն, երաժշտական քաղաք է: Բավական էր անցնել կենտրոնից քիչ հեռու գտնվող փողոցներով ու նրբանցքներով, որպեսզի մխրճվեիր ամենատարբեր աղբյուրներից ստեղծված երաժշտական մթնոլորտի մեջ...»,- այս մասին գրում է Խաչատրյանը:
Նրա երաժշտությունը չէր սահմանափակվում նեղ ազգային շրջանակներով և նախատեսված էր ամենալայն լսարանի համար: Խաչատրյանը մեծ հարգանք էր ցուցաբերում տարբեր ժողովուրդների երաժշտության նկատմամբ:
Թեև Խաչատրյանի երաժշտական ընդունակությունները ի հայտ են եկել վաղ հասակում, այնուամենայնիվ, նոտաները նա սովորել է 19 տարեկանում: Դա 1922 թվականն էր, երբ կոմպոզիտորը եկավ Մոսկվա և ընդունվեց Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարան: Միաժամանակ, նա սովորում էր Մոսկվայի համալսարանում՝ ստանալով կենսաբանական կրթություն:
Նա 1929 թ. ընդունվել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիա՝ սովորելով հայտնի կոմպոզիտոր Նիկոլայ Յակովլևիչ Մյասկովսկու մոտ: Խաչատրյանի մոտ անջնջելի տպավորություն էր գործել 1933 թվականին Սերգեյ Պրոկոֆևի այցելությունը Մյասկովսկու դասարան:
Շատ կարճ ժամանակում նա հնարավորություն է ստանում համերգներով հանդես գալ Մոսկվայի կոնսերվատորիայի մեծ ու փոքր դահլիճներում:
1942-ին Խաչատրյանն ավարտում է Դերժավինի լիբրետոյով գրված «Գայանե» բալետը, որտեղ սինթեզում է դասական բալետի, ազգային երաժշտության ու խորեոգրաֆիկ արվեստի ավանդույթները: «Գայանե»-ն այժմ հայրենական և արտասահմանյան թատրոնների երգացանկի անբաժանելի մասն է: Մեծ ճանաչում ստացան նաև բալետի երաժշտությունից կազմված երեք սիմֆոնիկ սյուիտները:
Նրա ստեղծագործությունների շարքում մեծ տեղ է զբաղեցնում դրամատիկ ներկայացումների համար գրված երաժշտությունը: Այդ ժանրի լավագույն գործերից են «Վալենսիայի այրին» և «Դիմակահանդեսը»: